Hinawakan niya ang aking mukha. "Anak, ang bayabas ay hindi nabubuhay para maging matamis magpakailanman. Nabubulok din ito. Pero ang tamis na iniwan nito sa iyong dila—iyon ang totoong regalo. Hindi mo kailangan ang prutas habambuhay. Kailangan mo lang alalahanin kung paano ka nito pinasarap ang pakiramdam." Ngayon, dalawampu’t dalawa na ako. Wala na si Lola Ising. Lanta na ang puno ng bayabas sa likod ng bahay—kaunti na lamang ang bunga. Bumalik ako para sa huling tag-araw bako ibenta ang lupa.
Umupo ako sa ilalim ng puno. Hinawakan ko ang isang nalalagas na bayabas. Hindi na ito kasing tamis ng dati. Medyo matabang, medyo maasim. Pero sa bawat kagat, naramdaman ko si Lola. Si Miguel. Ang sarili kong nakalimutang ngiti.
"Alam mo," sabi ni Lola Ising habang pumipili siya ng hinog na bayabas, "ang tamis nito ay hindi katulad ng asukal. Hindi siya nakakasawa. Siya ay… paalala." kasing tamis ng bayabas
By [Your Name] Part 1: Ang Puno sa Bakuran (The Tree in the Yard) May isang puno ng bayabas sa likod ng lumang bahay ni Lola Ising. Ito ay matanda na—baluktot ang mga sanga, kayumanggi ang balat, at puno ng peklat mula sa mga bagyong dumaan sa aming probinsya. Tuwing tag-araw, ang mga berde at manilaw-nilaw na prutas ay sumasabit sa mga dahon tulad ng maliliit na parol. Hindi siya kasing tangkad ng mangga, ni kasing bango ng santol. Pero siya ang pinakatamis.
Kinagat ko ito. Hindi ko alam kung dahil ba sa prutas o dahil sa kanya. Hinawakan niya ang aking mukha
Tumawa siya. "Hindi pa kasi handa. Hindi mo puwedeng pilitin ang bayabas. Mamumulubi ka sa asim. Pero kung hihintayin mo… kung magtitiis ka… darating ang araw na mahuhulog na lamang ito sa iyong kandungan."
Hindi ko pa maintindihan noon kung ano ang ibig niyang sabihin. Lima pa lamang ako noong una kong tikman ang bunga mula sa punong iyon. Matigas pa ang laman—berde at maasim. Napangiwi ako. "Mapait, Lola!" reklamo ko. Pero ang tamis na iniwan nito sa iyong
Umiiyak akong tumakbo kay Lola Ising.